2 - 5 . ترتيب مباحث فقهى ترتيب ابواب فقهى در همهء متون فقهى يكسان نيست ، امّا در بيشتر متون ، ابواب مربوط به عبادات در ابتدا ، عقود و ايقاعات در ميان و مباحث ارث و احكام جزايى مانند : حدود ، قصاص و ديات در پايان آورده شده است . برخى فقيهان دليل اين چينش را عموميّت احكام فقهى به اعتبار مورد ابتلا بودن براى مكلّفان دانسته‌اند . از اين رو ، عبادات كه بر تمامى مكلّفان واجب است و از عبادات ، نماز كه تكليف روزانهء آن‌ها است و شرط آن يعنى طهارت ، بر ديگر مباحث فقهى پيشى گرفته است . اينك به لحاظ مرجع بودن كتاب شرايع الاسلام براى بسيارى از فقيهان متأخّر ، بر ترتيب ابواب فقهى اين كتاب ، مرور مىكنيم : يك - عبادات : طهارت ، صلات ، زكات ، خمس ، صوم ، اعتكاف ، حج ، عمره ، جهاد ، امر به معروف و نهى از منكر . دو - عقود : تجارت ، رهن ، مفلّس ، حجر ، ضمان ، صلح ، شركت ، مضاربه ، مزارعه و مساقات ، وديعه ، عاريه ، اجاره ، وكالت ، وقف و صدقات ، سكنى و تحبيس ، هبه ، سبق و رمايه ، وصيّت و نكاح . سه - ايقاعات : طلاق ، خلع و مبارات ، ظهار ، ايلاء ، لعان ، عتق ، تدبير و مكاتبه و استيلاد ، اقرار ، جعاله ، أيمان و نذر . چهار - احكام : صيد و ذباحه ، اطعمه و اشربه ، غصب ، شفعه ، احياء موات ، لقطه ، فرائض ، قضاء ، شهادات ، حدود و تعزيرات ، قصاص و ديات . « 18 » 3 - 5 . شيوهء ارائهء مباحث فقهى متون فقهى شيعه از ابتدا تا كنون به اعتبار در برداشتن نوع و چگونگى طرح مباحث فقهى و نياز و خواست مخاطبان بر چند گونه‌اند : يك - متونى كه در آن‌ها تنها ، نصوص روايات فقهى با حذف سند آمده است ، مانند : المقنع و الهداية شيخ صدوق و النهاية شيخ طوسى .

--> ( 18 ) همان ، ص 24 - 28 .